Του Κωνσταντίνου Ηλ. Φίλανδρου*

Η ανάπτυξη της περιοχής Μεγαλόπολης, εδώ και 50 χρόνια, έχει στηριχτεί στο λιγνίτη και στην «μονοκαλλιέργεια» ΔΕΗ, η οποία όμως τελειώνει.
Έχουμε ήδη έχει μπει στη μεταλιγνιτική εποχή, τα εισοδήματα έχουν συρρικνωθεί, η ανεργία στα ύψη, η γη έχει εγκαταλειφθεί, τα χωριά ερήμωσαν και η περιοχή απειλείται με κατάρρευση.

Και από πάνω, η ΔΕΗ Μεγαλόπολης πωλείται.
Σχεδόν οι μισοί εργαζόμενοι καλούνται είτε να φύγουν, είτε για άλλες περιοχές είτε σε εθελούσια έξοδο… Τεράστια η μείωση των εισοδημάτων στην πόλη και την περιοχή…
Κυριολεκτικά η Μεγαλόπολη κινδυνεύει να γίνει ένα μεγάλο χωριό αν δεν βρεθούν δραστηριότητες που θα δημιουργήσουν πολλές θέσεις εργασίας και θα υποκαταστήσουν εν μέρει τα χαμένα από τη ΔΕΗ.

Πολλοί λένε ότι είναι μια χαμένη ιστορία το να ασχοληθεί κάποιος ή κάποιοι για να αναστρέψουν την φθίνουσα πορεία και να δώσουν νέα προοπτική στο λεκανοπέδιο Μεγαλόπολης.
Είμαι από εκείνους που σκέφτονται θετικά και πιστεύω ότι μπορούμε να σταματήσουμε τον κατήφορο και να δώσουμε νέα προοπτική.

Τα πλεονεκτήματα

Η περιοχή Μεγαλόπολης συγκεντρώνει μια σειρά πλεονεκτήματα τα οποία οφείλουμε να αναδείξουμε και να τα εκμεταλλευτούμε:

Είμαστε στο κέντρο της Πελοποννήσου, λιγότερο από 2 ώρες από την Αθήνα, κοντά σε μεγάλα αστικά κέντρα (Τρίπολη, Καλαμάτα, Σπάρτη…) κοντά σε λιμάνι και αεροδρόμιο, με εύκολη πρόσβαση – οδική και σιδηροδρομική.

Έχουμε φθηνή γη, τηλεθέρμανση, υπάρχει νερό, εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό, φύση…

Έχουμε και θα έχουμε χρήματα.  

Υπάρχει ακόμη το λιγνιτόσημο (20 εκατ. ευρώ οφείλει η ΔΕΗ για τα έτη 2013-2017) το οποίο αντικαταστάθηκε πρόσφατα, με τον Νόμο για την πώληση της ΔΕΗ, από το Ειδικό τέλος λιγνίτη.

Κυρίως όμως, έχουμε πολύ σημαντικά μνημεία πολιτισμού, όπως:

Το Αρχαίο θέατρο, το Θερσίλειο βουλευτήριο και την Αρχαία αγορά της Μεγαλόπολης.

Τα μοναδικά Παλαιοντολογικά ευρήματα στο Ίσιωμα Καρυών.

Το Λύκαιον όρος με τις εκεί αρχαιότητες, τα Λύκαια, την Αρχαία Λυκόσουρα και το Παρράσιο Πάρκο Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Την Αρχαία Τραπεζούντα.

Την Αρχαία Γόρτυνα και το Μυκηναϊκό Νεκροταφείο-Νεκρομαντείο στο Παλαιόκαστρο.

Την Αγία Θεοδώρα Βάστα

Τα βυζαντινά και μεσαιωνικά μνημεία και ναούς, όπως το ναό των Αγίων Αποστόλων στο Λεοντάρι, μοναδικό δείγμα της παλαιολόγειας αρχιτεκτονικής, τα ονομαστά μοναστήρια της περιοχήςτα κάστρα της Καρύταινας, Λεονταρίου, Χελμός, Ωριάς, τους παραδοσιακούς οικισμούς

Ακόμη, η περιοχή μας και ειδικά η Φαλαισία ήταν η κοιτίδα της Επανάστασης του 1821. Κολοκοτρώνης (Άκοβος), Νικηταράς (Τουρκολέκα), Παπαφλέσσας (Μονή Ρεκίτσας), Κεφάλας (Δυρράχι), Αναγνωσταράς (Λεοντάρι)…

Προτάσεις ανάπτυξης στηριγμένες στον πολιτιστικό πλούτο της περιοχής  

Προτείνω να εκπονηθεί ένα συνολικό σχέδιο ανάπτυξης στηριγμένο στον τεράστιο πολιτιστικό πλούτο της περιοχής που μπορεί να αναπτύξει όλες τις σχετικές μορφές τουρισμού.

Εδώ, να τονίσω ότι, η διασύνδεση του πολιτισμού με τον τουρισμό, πρέπει να αποτελέσει κεντρική προτεραιότητα, όχι μόνο για την περιοχή μας αλλά και για τη χώρα μας…

Το Σχέδιο θα στηριχτεί σε 4 μοναδικά μνημεία και χώρους, 4 βασικούς πυλώνες που μπορούν να κάνουν τη διαφορά.

ΠΥΛΩΝΑΣ 1ος: Το αρχαίο θέατρο Μεγαλόπολης

Το «μέγιστον της αρχαιότητος», κατά τον Παυσανία, εδώ και μια εικοσαετία είναι κλειστό. Κατά καιρούς γίνονται κάποιες εργασίες αποκατάστασης και ανάδειξής του. Στόχος είναι, τα αμέσως επόμενα χρόνια, να έχουν αποκατασταθεί πάνω από 1.000 θέσεις, με το υπάρχον φυσικό υλικό. Το σημαντικό – και μοναδικό – είναι ότι μετά, από 2.500 χρόνια, ο σύγχρονος θεατής θα κάθεται στις ίδιες θέσεις με τον αρχαίο μεγαλοπολίτη!

Το «Φεστιβάλ Μεγαλοπόλεως»

Ο Σύλλογος Φίλων του Αρχαίου Θεάτρου Μεγαλόπολης (άνω των 50 Πανεπιστημιακών είναι μέλη του) προωθεί την ανασύσταση του «Φεστιβάλ Μεγαλοπόλεως», ένας θεσμός που λειτούργησε με μεγάλη επιτυχία την δεκαετία 1955-1965.

Ήδη επεξεργάζεται ο κανονισμός λειτουργίας του.

Στα πλαίσια του Φεστιβάλ, προγραμματίζονται και ξενόγλωσσες παραστάσεις, καθώς υπάρχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον από τουριστικά συγκροτήματα της ευρύτερης περιοχής.

Επίσης θα φιλοξενεί και λοιπές εκδηλώσεις (λόγου, χορός, τραγούδι, κ.λπ.), στοχεύοντας, ως πολιτιστικό προϊόν της Περιφέρειας Πελοποννήσου, να ενταχθεί στα τουριστικά πακέτα και να αποτελέσει σοβαρό πόλο προσέλκυσης επισκεπτών στην περιοχή.

Ενοποίηση αρχαιολογικών χώρων

Μπροστά από το αρχ. θέατρο είναι το Θερσίλειο – το Βουλευτήριο των Μυρίων – (εδώ λειτούργησε η πρώτη άμεση δημοκρατία για περίπου 130 χρόνια) και απέναντι, μετά τον ποταμό Ελισσώνα, η αρχαία Αγορά με τα μεγαλειώδη οικοδομήματα της αρχαίας Μεγαλόπολης, που εν μέρει έχει αποκαλυφθεί.

Προτείνεται  η ενοποίηση του χώρου του αρχαίου θεάτρου και του Θερσιλείου με την αρχαία Αγορά της Μεγαλόπολης, ως ένα ενιαίο πάρκο πολιτισμού, με ένα – δυο γεφυράκια πάνω από τον Ελισσώνα ποταμό.

(Απαιτείται, τουλάχιστον περίφραξη του χώρου, οριοθέτηση της κοίτης του ποταμού με δημιουργία πεζόδρομων – ποδηλατόδρομων εκατέρωθεν, φυτεύσεις καλλωπιστικών φυτών και λουλούδια, καθαρισμός του χώρου, δημιουργία διαδρομών με επεξηγηματικές πινακίδες των πολλών μνημείων που θα συναντήσει στο διάβα του ο επισκέπτης, κ.ά.).

Χώροι εξυπηρέτησης του κοινού

Απαιτείται η δημιουργία χώρων εξυπηρέτησης των επισκεπτών (στάθμευσης οχημάτων, υγιεινής, πληροφόρησης-προβολής, πώλησης αναμνηστικών, καφέ-μπαρ, εστίασης, διάθεσης ποδηλάτων κ.λπ.).

Ήδη δημιουργείται πεζόδρομος-ποδηλατόδρομος από την Μεγαλόπολη έως το αρχαίο θέατρο (περίπου 2χλμ).

Για να υλοποιηθεί το ως άνω όραμα – στόχος, απαιτείται η αναστήλωση του Αρχαίου Θεάτρου.

ΠΥΛΩΝΑΣ 2ος: Τα μοναδικά Παλαιοντολογικά ευρήματα

Η λεκάνη της Μεγαλόπολης είναι γνωστή για τον παλαιοντολογικό πλούτο της. Στα πλούσια ευρήματα των ανασκαφών, που ξεκίνησαν το 1902 από τον Καθηγητή Σούφο στην περιοχή των πηγών του Αη-Γιάννη Ισιώματος Καρυών και πέρασαν σε νέα ερευνητική περίοδο από το 2010 και μετά, περιλαμβάνονται γιγαντιαία απολιθώματα ελεφάντων, ιπποπόταμων, ελαφιών, ρινόκερων…

Στην περιοχή ήδη δημιουργείται Παλαιοντολογικό Μουσείο, όπου εκτός των φυσικών εκθεμάτων (χαυλιόδοντες κ.λπ.), οι τεχνολογίες αιχμής, όπως οι 3D απεικονίσεις, θα παρουσιάζουν τη γεωλογική δομή και εξέλιξη της Πελοποννήσου, την παλαιοχλωρίδα και παλαιοπανίδα της Μεγαλόπολης κ.ά..

Ενδιαφέρουσα είναι και η ιδέα της μελλοντικής σύνδεσης του Μουσείου με παρακείμενες θέσεις όπου τα απολιθώματα θα παρουσιάζονται στο χώρο όπου βρέθηκαν.

Στο Ίσιωμα λειτουργεί ήδη Ενημερωτικός Σταθμός όπου ο επικεφαλής των ανασκαφών, καθηγητής Γ. Θεοδώρου, παράλληλα με το ερευνητικό του έργο, πραγματοποιεί και εκπαιδευτικά βιωματικά προγράμματα για μαθητές και εκπαιδευτικούς.

Δημιουργία «Λαβύρινθου» γνώσης & περιπέτειας

Θα μπορούσε συμπληρωματικά να δημιουργηθεί στον χώρο ένας «Λαβύρινθος» (μονοπάτια στο υπάρχον δάσος) όπου σε διάφορα σημεία ο επισκέπτης να συναντά ομοιώματα ελεφάντων, ιπποπόταμων και άλλων ζώων της παλαιοντολογικής εποχής με τις κατάλληλες επεξηγηματικές πινακίδες. Συνδυασμός γνώσης, αναψυχής και… περιπέτειας

Θεωρούμε ότι με την σωστή ανάδειξη και προβολή του μοναδικού αυτού παλαιοντολογικού Μουσείου και Πάρκου (Λαβύρινθου), θα δημιουργηθεί έντονο ενδιαφέρον επίσκεψης της περιοχής, είτε με την απλή περιήγηση είτε με μαζική συμμετοχή (σχολείων κ.λπ.) σε εκπαιδευτικά βιωματικά προγράμματα και δράσεις. Ακόμη, με την επί τόπου εκπαίδευση φοιτητών Παλαιοντολογικών και Γεωλογικών τμημάτων.

Δημιουργία υποδομών

Και εδώ απαιτείται η δημιουργία χώρων εξυπηρέτησης των επισκεπτών (στάθμευσης οχημάτων, υγιεινής, πώλησης αντικειμένων, καφέ-μπαρ, εστίασης, κ.λπ.).

ΠΥΛΩΝΑΣ 3ος: Η Αγία Θεοδώρα Βάστα & ο θρησκευτικός τουρισμός

Η Αγία Θεοδώρα είναι πασίγνωστη. Ήδη αποτελεί τον κορυφαίο θρησκευτικό προορισμό στην Πελοπόννησο και συγκεντρώνει χιλιάδες επισκεπτών κάθε χρόνο, απ’ όλο τον κόσμο. Με την ολοκλήρωση του δρόμου Ίσαρη – Αγία Θεοδώρα και την σύνδεση με τον Επικούρειο Απόλλωνα (που δρομολογείται), αναμένεται ακόμη μεγαλύτερη επισκεψιμότητα.

Απαιτείται η διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου.

Στην ανάπτυξη του θρησκευτικού τουρισμού θα συμβάλλει και η ανάδειξη των μοναστηριών του Λούσιου, της Μονής Μπούρα, Μ. Αμπελακίου, Μ. Μακρυσίου, κ.ά

4ον. Η Αρχαία Τραπεζούντα

Από μόνη της μπορεί να αποτελέσει χώρο προσέλκυσης χιλιάδων επισκεπτών (κυρίως Ποντίων), καθώς αναγνωρίζεται ως «μητρόπολη» της Τραπεζούντας του Πόντου (Παυσανίας).

Πρέπει να γίνουν αρκετές εργασίες ώστε να αναδειχθεί σε σημαντικό επισκέψιμο αρχαιολογικό χώρο.

Για την οικονομία του χώρου, αναφέρω συνοπτικά χώρους και μνημεία πολιτισμού που μπορούν να συμβάλλουν σημαντικά στην τουριστική ανάπτυξη της περιοχής:

  1. Οι αρχαιότητες του Λυκαίου όρους – Αρχαία Λυκόσουρα – Επικούριος Απόλλων – Παρράσιο Πάρκο – Λύκαια.
  2. Η Αρχαία Γόρτυνα και το Μυκηναϊκό Νεκροταφείο-Νεκρομαντείο στο Παλαιόκαστρο
  3. Τα βυζαντινά και μεσαιωνικά μνημεία – ναοί – κάστρα και παραδοσιακοί οικισμοί
  4. Δημιουργία Μουσείου Αγώνα του ‘21 στη Φαλαισία

 

Φύση & περιβάλλον

Ανάπτυξη του φυσιολατρικού-πεζοπορικού τουρισμού (μονοπάτια, κ.λπ.), εναλλακτικές δραστηριότητες (ράφτινγκ, καγιάκ, κ,λπ.)

Άλλες δυνητικές επενδύσεις

Να διερευνηθεί η δυνατότητα δημιουργίας ενός μεγάλου θηρευτικού πάρκου (πάνω από 15.000 στρέμματα) στις απελευθερωμένες εκτάσεις του ορυχείου Μεγαλόπολης, το οποίο θα συγκεντρώνει τους κυνηγούς της μισής Ελλάδας (θηρευτικός τουριασμός).

Σε άλλους χώρους, να διερευνηθεί η δυνατότητα δημιουργίας αυτοκινητοδρόμιου (είχε εκδηλωθεί ενδιαφέρον στα πλαίσια της διαβούλευσης του ΤΑΠΤΟΚ), και να γίνει καλύτερη αξιοποίηση της πίστας motocross – η καλύτερη πίστα του κόσμου το 1997 (είχαν γίνει αγώνες παγκοσμίου πρωταθλήματος) και του αεροδιάδρομου (μηχανοκίνητος αθλητισμός-τουρισμός).

Εν κατακλείδι

Βλέπουμε, λοιπόν, ότι με ναυαρχίδα τον ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ, στο λεκανοπέδιο Μεγαλόπολης μπορούν να αναπτυχθούν όλες οι μορφές τουρισμού.

Και… «Λεφτά υπάρχουν»! 20 εκατ. ευρώ είναι τα οφειλόμενα της ΔΕΗ από το λιγνιτόσημο. Σχεδόν άλλα τόσα θα έρθουν την επόμενη 10ετία, από το Ειδικό Τέλος Λιγνίτη… Υπάρχουν τα ΕΣΠΑ και άλλα ευρωπαϊκά προγράμματα…

Για να υλοποιηθεί ο ανωτέρω οραματικός στόχος, απαιτείται ένα καθολικό στρατηγικό σχέδιο που θα σπάει κατεστημένες αντιλήψεις. Ένα σχέδιο που θα περιλαμβάνει το κράτος, τους ιδιώτες και φυσικά ολόκληρη την κοινωνία.

Με την ανάπτυξη – ανάδειξη των ανωτέρω, δεν είναι υπερβολή να λεχθεί ότι η Μεγαλόπολη μπορεί να αποτελέσει τον βασικό τουριστικό προορισμό της κεντρικής Πελοποννήσου (όλο τον χρόνο και όχι μερικούς μήνες)!

*Ο εκδότης της εφημερίδας «Νέων της Μεγαλοπόλεως», Κωνσταντίνος Ηλ. Φίλανδρος, είναι οικονομολόγος. Οι ανωτέρω προτάσεις είναι αποσπάσματα από την εισήγησή του στην ημερίδα της Παναρκαδικής Ομοσπονδίας με θέμα «Μνημεία της Αρκαδίας, Τόπου και Ιστορία», Αθήνα 6/5/2018.

Facebook Comments

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Παρακαλώ αφήστε το σχόλιο σας
Please enter your name here